Verwerping van een nalatenschap en successierechten

Tegenwoordig wordt er niet meer gesproken van successierecht, maar van erfbelasting. Het betekent hetzelfde, maar sinds de wijzigingen in 2003 is de officiële benaming veranderd. In het verleden is er nogal eens misbruik gemaakt van het verschil in de hoogten van erfbelastingen, waarbij een partij een erfenis verwierp, omdat een andere persoon er minder belasting over hoefde te betalen. Om dit te voorkomen is er in de wet opgenomen dat het verwerpen van een erfenis geen invloed meer mag hebben op de hoogte van de erfbelasting. Hoe dit precies werkt laten wij u zien aan de hand van een voorbeeld.

Voorbeeldsituatie bij verwerping van een erfenis

Barbara komt te overlijden en zij laat een erfenis achter van 150.000 euro. Dit bedrag moet worden verdeeld onder twee personen, namelijk haar broer Johan en zijn dochter Tess van 16 jaar jong. Barbara heeft in het testament laten vastleggen door de notaris dat de helft van het bedrag van de erfenis naar haar broer moet en de andere helft naar Tess. Dit betekent dat er twee gelijke erfdelen ontstaan van 75.000 euro. Dit betekent dat zowel haar broer als Tess ook erfbelasting moeten betalen over dit bedrag. Johan moet een totaalbedrag van 21.896 euro betalen aan erfbelasting en dat is natuurlijk behoorlijk veel. Tess daarentegen hoeft maar een bedrag van 5.588 euro aan erfbelasting te betalen. De totale erfbelasting komt dan op 27.484 euro.

Johan verwerpt de erfenis

Tess hoeft aanzienlijk minder erfbelasting te betalen en naar de mening van Johan kan het geld beter voor haar gereserveerd worden dan dat hij er zelf gebruik van maakt. Hij besluit dan ook om de erfenis te verwerpen vanuit de gedachte dat Tess dan alleen verantwoordelijk is voor het betalen van de erfbelasting. Dit is ook zo, maar het betekent niet dat Tess in dit geval twee maal 5.588 euro moet betalen. Zij komt in de plaats van haar vader te staan en moet dan ook het deel erfbelasting betalen dat haar vader eigenlijk zou betalen als hij de erfenis had aangenomen. Dit betekent dat Tess nu een totaal van 27.484 euro moet betalen aan erfbelasting. Voor de hoogte van de erfbelasting maakt het dan ook niet uit of Johan de erfenis zuiver aanvaardt of verwerpt.

Voorkomen van een tweede keer erfbelasting

Als Johan de erfenis had aanvaard, dan was het bedrag na betaling van de erfbelasting toegevoegd aan zijn vermogen. Als hij dit bedrag vervolgens apart had gezet, alsnog voor de toekomst van Tess, dan zou dit bedrag er nog altijd staan wanneer Johan zelf zou komen te overlijden. Tess zou dan als enig kind het vermogen van haar vader erven en dan zou zij opnieuw erfbelasting moeten betalen over het bedrag, terwijl er eerder al erfbelasting over het bedrag is betaald toen haar vader de erfenis van zijn zus kreeg. Door het hele bedrag direct aan Tess te laten uitkeren kan dus worden voorkomen dat er twee maal erfbelasting over betaald moet worden.